Обзоры

Янка Купала: асаблівасці паэтыкі шляху

У творчасці Янкі Купалы вершаў, якія  толькі ў загалоўку ўтрымліваюць канцэпт шляху ці дарогі, назбіраецца на добрую паэтычную кнігу. Зрэшты, і кніга з назвай матыву таксама ёсць: «Шляхам жыцця». Выбіраючы загалоўкавую фармулёўку для аднаго з лепшых паэтычных зборнікаў як ва ўласнай творчасці, так і ў беларускай літаратуры наогул, Купала, відаць, не мог прадбачыць, што ў канчатковым выніку тэма шляху і матыў шляху атрымаюць далёка не адназначнае творчае вырашэнне.

Два падарожжы ў «чужую зямлю»

Паэма Якуба Коласа заварожвае сучаснага чытача і такім пытаннем: як вонкавая «безнацыянальнасць» (героі паэмы самі не здольны і не могуць убачыць, што яны знаходзяцца на ўскрайку здзічэлага гістарычнага поля) суіснуе з неабходнасцю вялікай нацыятворчай задачы і як іх суіснаванне праяўляецца ў творы? Вось чаму праз матыў шляху і варта павесці гаворку аб адным – эстэтычным – механізме этнічнай самаідэнтыфікацыі .

«Новая зямля» і матыў беларускага шляху

Першыя пакаленні чытачоў і навукоўцаў сабралі з «Новай зямлі» шчодры «ўраджай» самых непасрэдных уражанняў, уражанняў пазнавальных, і цераз гэтую пазнавальнасць надта блізкіх. Паверхня твора акаймавалася ўстойлівай і ганаровай характарыстыкай, калі і сама ацэнка, выкрышталізаваная літаратуразнаўчым досведам, стала неўзабаве найбольш распаўсюджанай цытатай – перафразам «Новай зямлі» як «энцыклапедыі жыцця беларускага сялянства». Ледзь не паўстагоддзя таму, калі яшчэ надта ўстойліва трымаўся стэрэатып уяўленняў пра паэму як «эпас рэвалюцыі» (Ю.

Трансфармацыя матыву ў літаратурнай свядомасці

Матыў шляху ў сістэме каштоўнасцяў мастацкага выказвання ўтварае арэал ці не найбольш пашыранага ўжывання. Ён здаўна ўваходзіць у знакавы склад самых першасных і разам з тым самых распаўсюджаных мастацкіх моваў, якімі паслугоўваецца чалавецтва пры тлумачэнні, адлюстраванні і ўвасабленні пачаткаў светабудовы.

Матыў балю, бяседы-вяселля ў фальклорна-рамантычных паэмах Янкі Купалы

Многія важныя моманты матыву балю, бяседы-вяселля знаходзяць адлюстраванне і ў фальклорна-рамантычных паэмах Янкі Купалы.

Першая па часе напісання паэма «Курган» (1910) фонам для асноўнага сюжэту якраз і мае гучную бяседу-вяселле ў палацы магутнага князя, жорсткага валадара вялікіх абшараў, вобраз  якога сімвалізуе пякельнае зло:

Раз бяседа вялікая ў князя была:

     На пасад дачку княжну садзілі;

За сталом він заморскіх крыніца цякла,

Матыў балю, бяседы, ігрышча ў творчасці Алаізы Пашкевіч

Матыў балю, бяседы, ігрышча ў творчасці Алаізы Пашкевіч

 

Матыў роднай хаты

Хата ў традыцыйнай свядомасці беларусаў – правобраз універсальных уяўленняў аб матэрыяльнай і духоўнай прасторы жыцця, якая адмяжоўвае чалавека ад знешніх, чужых сіл, атульвае яго спакоем і душэўным цяплом і ўвогуле стварае камфортныя ўмовы існавання. Хата заўсёды будавалася і заставалася як свая ўласнасць і ўспрымалася як часціна свайго роду, бо звязвалася з уласнай сям’ёй, з пакаленнямі продкаў. У роднай хаце чалавек прыходзіў на свет, тут жа ён і адыходзіў у свет іншага вымярэння.

Біблейскія матывы паэзіі Наталлі Арсенневай

Далучанасць да высокіх хрысціянскіх ідэалаў, узнёслае ўслаўленне святыняў, прасветлены малітоўны настрой – гэта характэрная асаблівасць паэзіі Наталлі Арсенневай, знакамітай беларускай паэткі ХХ стагоддзя, аўтаркі духоўнага гімна-малітвы «Магутны Божа».

Антычныя матывы ў паэзіі Максіма Багдановіча

Імя Максіма Багдановіча ўваходзіць у нашу свядомасць з дзяцінства і застаецца ў ёй сімвалам гарачай любові да роднага краю і веры ў творчыя сілы беларускага народа. Літаратурная спадчына М. Багдановіча з’яўляецца унікальнай з’явай у гісторыі беларускага мастацкага слова. Пра творчасць Максіма Багдановіча напісана многа цікавых і змястоўных прац. І ўсеж шэраг пытанняў, якія датычацца «загадкі Багдановіча», патрабуюць больш глыбокага асэнсавання. Важным сярод іх па-ранейшаму застаецца пытанне аб уплыве на яго творчасць антычнай культуры і літаратуры.

120 гвардейский сапёрный батальон в боях за Берлин

В статье дается анализ действий 120 исб в боях за Берлин в период с 10 апреля по  9 мая 1945 года.

Страницы