местечки

Размещение и условия содержания репатриантов в городах Гродненской области (1945 – 1950 гг.)

Помимо огромного числа советских граждан, погибших на фронтах Великой Отечественной войны, за пределами СССР оказалось около 5 млн. человек из Советского Союза (из них около 399374 человек с территории БССР) [6, с.22]. Большинство составляли «восточные рабочие», т.е. советское гражданское население, угнанное на принудительные работы в Германию и другие страны. Уцелели также примерно 1,7 млн. военнопленных, включая поступивших на военную или полицейскую службу к противнику [6, с.6].

Архитектура городских кладбищ XIX – XX вв. (по материалам Новогрудка и Гродно)

Тысячелетняя история  Беларуси имеет последовательное развитие традиции захоронения, на формирование которой оказали влияние конфессиональные, национальные и политические факторы. К сожалению, захоронения долгое время практически не фиксировались учёными и не были предметом их исследований. Даже в фундаментальных трудах, посвящённых регионально-типологическим особенностям материальной и духовной культуры белорусов, не учитывался материал, связанный с традиционными народными захоронениями [10, c.300]. Но первые шаги на Гродненщине в этом отношении уже сделаны.

Могілкі як горад: культуралагічны аналіз метафары на прыкладзе гарадоў і могілак Заходняй Беларусі (канец ХVIII – ХХ стст.)

 “Гэты горад ляжыць на вяршыні пагорка, узвышаючагася над усёй ваколіцай. Да яго вядзе доўгая, павольна падымаючаяся між палёў дарога. У пачатку яе па абодвух баках растуць дрэвы, потым яна ляжыць між пустых лугоў. Але там, у горадзе, куды я іду, шмат розных дрэваў, яны растуць невялікімі выспамі, здалёк падобнымі да па-майстэрску складзеных букетаў. Патрапіць у гэты раскінуўшыся між дрэваў і акружаны сценамі горад можна праз высокую скляпенчатую браму. Я праходжу праз яе і апынаюся ў горадзе мёртвых” [6, 140].

Городская среда и девиантное поведение: самоубийства в белорусских городах на рубеже XIX и XX вв.

Белорусские земли в конце XIX – начале XХ в. претерпевали важные социально-экономические изменения, которые в первую очередь проявились в городской среде. Городская среда Беларуси была представлена поселениями двух типов: непосредственно городами и местечками. Последние являлись своеобразным формированием, вобравшим в себя признаки города (торговля и ремесло – постоянное занятие значительной части населения) и деревни (аграрные черты, отсутствие укреплений, относительно небольшое количество жителей). Во второй половине XIX в.

Стан пажарнай аховы гарадоў Гродзеншчыны ў ХІХ – пачатку ХХ ст.

З уключэннем беларускіх зямель у склад Расійскай імперыі на іх распаўсюдзіўся адміністрацыйна–тэрытарыяльны падзел на губерні і паветы. Разам з іншымі пяцю на тэрыторыі Беларусі была ўтворана і Гродзенская губерня. Стабілізацыя дзяржаўнага кіравання ў першай палове ХIХ ст. спрыяла развіццю эканамічных сувязяў беларускіх губерняў з  расійскімі і ўкраінскімі. Нягледзячы на тое, што ў першай палове ХIХ ст.

Гарадскі астрог: штодзеннасць і побыт у 60-я гг. XIX ст. (паводле матэрыялаў Гродзенскай губерніі)

Турма была месцам пакарання за здзейсненае злачынства і, у большай ступені, месцам папярэдняга зняволення. Прычым часта зняволены чакаў судовага выраку некалькі гадоў, пасля чаго палова такіх арыштантаў аказвалася невінаватымі [1, арк. 17 - 17 адв.]. У Гродзенскай губ. у 60-я гг. XIX ст. было дзевяць астрогаў, адпаведна колькасці паветаў. Гэта была тыповая сітуацыя для таго часу: астрогі размяшчаліся ў кожным губернскім і павятовым горадзе. Амаль усе астрогі размяшчаліся ў адмыслова для іх пабудаваных будынках [1, арк. 41 - 42; 3, арк. 62, 67].

Баўленне вольнага часу гарадскіх жыхароў (XIX – пачатак XX ст.)

Рэканструкцыя і вывучэнне баўлення вольнага часу даюць магчымасць прасачыць, як у канкрэтных умовах горада фарміравалася і развівалася пабытовая сфера ладу жыцця беларускага народа, глыбей і паўней ахарактарызаваць культуру сацыяльных груп, свет чалавечых пачуццяў, умовы і абставіны іх штодзённага і святочнага жыцця. Усе сацыяльныя групы, у тым ліку розныя слаі гарадскіх жыхароў, маюць свае сацыяльныя і культурныя адметнасці, свае традыцыі выкарыстання вольнага часу.

Урбаністычны аспект культуры баваў прывілеявага саслоўя Беларусі ў першай палове ХІХ стагоддзя

Шляхта, прывілеяванае саслоўе Беларусі, з’яўлялася пераважна вясковым станам. Яе пранікненне ў культурную прастору горада выяўлялася найперш у сферы баваў і адпачынку. Можна вылучыць пэўныя локусы, дзе найбольш адчувалася гэтая прысутнасць у першай палове ХІХ стагоддзя.

Развіцце музейнай справы ў Гродне ў другой палове ХІХ – пачатку ХХ ст.

Паняцце “музей” было ўпершыню скарыстана ў дачыненні да збораў, якія ўзніклі пры вучэбных установах Беларусі яшчэ ў другой палове ХVIIІ ст.

Развитие женского гимназического образования в уездных городах Гродненской губернии в начале ХХ в. (на примере Слонимской женской гимназии)

Вопрос развития среднего женского образования на территории Беларуси был широко обсуждаем в ходе общественно-педагогического движения конца XIX – начала ХХ вв. То количество женских гимназий, которое существовало в Беларуси (на 1 января 1897 г. их насчитывалось 6 – Гродненская, Минская, Витебская, Могилевская Мариинские, Гомельская и Могилевская правительственные) [1, с. 380], не могло удовлетворить растущую потребность в образовании женщин. Гимназии были переполнены, и примерно половина желающих оставалась вне их.

Страницы