литература

Літаратурнае жыццё Гродзенскай губерніі першай чвэрці XIX ст.

Артыкул будуецца галоўным чынам на архіўных справах і прысвечаны гісторыі “літаратурнай” спадчыны Гродзенскай губерніі ў першай чвэрці ХІХ ст. Апісваецца развіццё друку і журналістыкі на Гродзеншчыне, выяўляюцца асаблівасці развіцця грамадства ў адзначаны перыяд.

Выкарыстанне фразеалагізмаў у прозе беластоцкай пісьменніцы Міры Лукшы

        Міра Лукша – прадстаўнік маладзейшага пакалення пісьменнікаў “Белавежы”, якая  “ў сваёй прозе плённа і паслядоўна працягвае традыцыі беларускай, тыпова вясковай, сялянскай літаратуры” [7, с. 181]. Адметнасць творчай манеры Міры Лукшы пазначана ў загалоўку яе кнігі “Бабскія гісторыі”, “гэта значыць тыя, якія апавядаюцца кабетамі і якія выяўляюць спецыфіку народнага жаночага светаўспрымання, менталітэт вясковых бабулек, надзеленых мудрасцю перажытага..” [7, с. 182].

Жанравая разнастайнасць творчасці Алены Анішэўскай

Творчы даробак у літаратуры “белавежцаў” пісьменніцы Алены Анішэўскай  мне асабіста нагадвае творчасць іншай шчырай беларускі, жыццёвы шлях якой таксама звязаны з Беласточчынай, – Людвікі Антонаўны Сівіцкай, больш вядомай пад псеўданімам Зоська Верас. Набытак гэты не надта вялікі (выдадзены дзве кнігі: “Смак жыцця” (1998 г.), куды, як адзначыла даследчыца творчасці белавежцаў Галіна Тычка, “поруч з вершамі ўвайшлі і невялікія празаічныя замалёўкі пра асаблівасці побыту, маральных норм і звычаяў усё тых жа прадстаўнікой беларускай “сялянскай Атлантыды”[1, с. 19].

Уплыў польскай мовы як адзін з фактараў узнікнення і існавання варыянтаў слоў у беларускай мове

Каля 1% слоў сучаснай беларускай літаратурнай мовы можа нарматыўна ўжывацца ў некалькіх (звычайна дзвюх) разнавіднасцях, тоесных у сэнсавых, стылістычных, спалучальных адносінах і ўзаемазамяняльных у любым кантэксце, – варыянтах.

Крытычная думка літаратурнай старонкі БЛА “Белавежа”: на парозе свайго 20-годдзя

Галоўнай  тэмай снежаньскага семінара «Белавежы» 1977 года  было абмеркаванне падрыхтоўкі да  святкавання 20-годдзя Беларускага літаратурна-мастацкага  аб'яднання ў Польшчы.

Алаіза Пашкевіч - аўтарка "Першага чытання для дзетак беларусаў"

Пачатак  ХХ стагоддзя стаў для беларусаў лёсавызначальнай парой – часам нацыястваральным, калі ўпершыню аформіўся палітычны рух, калі ўзніклі легальныя  беларускамоўныя выданні, нарадзіўся прафесійны тэатр. Менавіта ў гэтым часе былі створаны першыя беларускія падручнікі, сярод якіх «Беларускі лемантар, або Першая навука чытання», «Першае чытанне для дзетак беларусаў» і «Гасцінец для малых дзяцей» – працы знакамітай беларускай пісьменніцы, асветніцы, педагога Алаізы Пашкевіч.

Адам Міцкевіч і Антоні Лянгэ: некалькі паралеляў

Постаць Адама Міцкевіча заўсёды прыцягвала ўвагу калег-літаратараў. Гэта адбывалася і адбываецца перш за ўсё таму, што ягоны паэтычны талент ніколі не мясціўся ў разнастайныя рамкі, якія ўвесь час прыдумваюцца літаратуразнаўцамі, філосафамі, культуролагамі, гісторыкамі і іншымі шматлікімі тэарэтыкамі. Разбіваючы барыкады ўмоўнасцяў і стэрэатыпаў, спадчына А. Міцкевіча ўжо амаль два стагоддзі ўплывае на творчую свядомасць мастакоў па ўсім свеце. Па гэтай прычыне ў А. Міцкевіча многа спадкаемцаў сярод беларускіх літаратараў і мала сярод польскіх. Сярод апошніх – постаць Антонія Лянгэ, паэта, празаіка, драматурга, перакладчыка і літаратурнага крытыка.

Страницы