Шляхі беларусаў - у невядомасць?..

У ацэнцы драмы Янкі Купалы «Раскіданае гняздо» наша літаратуразнаўства ўжо даўно схілілася да вызначэння яе сутнасці як твора рамантыка-сімвалічнага, глыбока філасофскага, дзе ўздымаюцца адвечныя праблемы дабра і зла, шчасця і нядолі, пошукаў будудчыні, дзе аўтар паказаў мноства шляхоў, якія выбіраюць для сябе беларусы.  Вядомы і той рэальны грунт, які выспеліў гэты твор, адсюль — ягоны «моцны рэалістычны пласт» (Пятро Васючэнка).

Біблейскія матывы ў ранніх паэмах Янкі Купалы

         Да ранніх паэмаў Янкі Купалы традыцыйна адносяць творы рамантычна-баладнага зместу: «Зімою»,  «Нікому», «Калека», «У Піліпаўку», «За што?», якія па часе былі створаныя некалькі раней за драматычныя ці фальклорна-рамантычныя паэмы. У іх, як зазначыў літаратуразнаўца А.А. Лойка, «была … адна вельмі прыкметная для ўсёй беларускай літаратуры пачатку ХХ стагоддзя навізна  –  незвычайнасць герояў і абставін, у якія яны ставіліся» [2, c. 140]. 

Пад Купалавай зоркай

         Янка Купала – гэтае імя гучыць як песня. Бо гэта імя таго, хто вярнуў беларусам Слова, дадзенае ім ад Бога.  Слова, якое загучала магутнай  пагудкай, што пранеслася над Краем. Людзі зразумелі, што яны – ёсць і  што жыве іх Бацькаўшчына, жыве Беларусь.

Першая скрыпка беларускай паэзіі: матыў балю, бяседы, ігрышча ў творчасці Алаізы Пашкевіч

З матывам балю, бяседы, ігрышча непасрэдна звязаны арфічныя матывы, якія ў беларускай паэзіі канца ХІХ – пачатку ХХ ст. прагучалі надзвычай выразна, яскрава. Утварыўся праўдзівы аркестр, што мэтай свайго грання меў абудзіць заснулую душу беларускую да новага, да ўсведамлення сваёй самасці, нацыянальнай адметнасці. Бадай, першым на гэтую асаблівасць тагачаснай беларускай паэзіі, а менавіта схільнасць да «песенна-музыкальнай, часам і «жывапіснай» дамінанты ў названні твораў і зборнікаў яе пачынальнікаў і класікаў» [4, с.

Зоська Верас - адна з пачынальнікаў беларускай дзіцячай літаратуры

У кожнай вялікай справе ёсць тыя, хто узняты на самую вяршыню, чые імёны вядомыя. Бо гэта імёны правадыроў, кіраўнікоў, ідэйных натхняльнікаў. Але для здзяйснення вялікіх спраў неабходны і безліч іншых працаўнікоў, хто не выступаў у першых шэрагах, а старанна і аддана рабіў сваю справу. У нашым вялікім Адраджэнні, грамадска-палітычным, нацыянальным, культурным, літаратурным,  пачатку ХХ стагоддзя такое месца, на першы погляд непрыкметнае, належыць Зосьцы Верас. Яе можна назваць праўдзівай Пчолкай беларускага Адраджэння, руплівасцю і шчырасцю якое рабіліся многія справы.

"Наша Ніва"пра польскую культуру (1908 — 1911 гг.)

Значэнне «Нашай Нівы» ў гісторыі, культуры, літаратуры Беларусі надзвычайнае. Праіснаваўшы ўсяго дзевяць гадоў на пачатку ХХ стагоддзя, гэты перыёдык стаў тым рухавіком, што спрычыніўся літаральна да ўсіх сфераў культурнага жыцця Краю праз усё ўжо прамінулае стагоддзе.

Падвоеная катастрофа - асноўны сэнсавы нюанс у зборніку навэлаў Зоф'і Налкоўскай "Медальёны" і лірыцы беларускіх паэтаў: Янкі Купалы, Змітрака Бядулі, Максіма Багдановіча

Літаратура, у якой адлюстраваны трагічныя падзеі гісторыі, успрымаецца не толькі як мастацтва, мастацтва слова, а як Слова мастака ў абарону людскасці, права на жыццё, як папярэджанне, як высокі акт гуманізму, скіраваны на суперажыванне, як імкненне, каб трагедыі не паўтараліся. Усё гэта ў поўнай меры можна аднесці да зборніка навэлаў Зоф’і Налкоўскай «Медальёны» і лірыкі 10-х гадоў беларускіх паэтаў Янкі Купалы, Змітрака Бядулі, Максіма Багдановіча.

Нашаніўцы ў трылогіі Якуба Коласа "На ростанях": вобразы і прататыпы

Сярод шматлікіх лірычных  адступленняў у трылогіі Якуба Коласа «На ростанях» заўсёды кідалася ў вочы надзвычай кранальнае, як просьба прабачэння ці даравання, якім пачынаецца ХVІІ раздзел апошняй часткі: «Амаль паўвеку прайшло з таго часу, калі мае «валачобнікі», а з імі і я, хадзілі ў Панямонь з велікоднымі візітамі і павіншаваннямі. Шмат каго з тых людзей, аб якіх расказваецца тут, ужо няма на свеце.

«Я была такой шчаслівай....» Згадка пра маці паэта М.Багдановіча

Марыя Апанасаўна Багдановіч. Вечна юная маці вечна юнага Паэта. Сышла ў вечнасць у 27 гадоў. Лёс, як зазначыла паэтка Данута Бічэль, толькі пераставіў дзве апошнія лічбы ў датах яе жыцця: 1869–1896. Пахавана ў Гародні.

Насупраць белай царквы

Услед за ўлюбёным паэтам

Творчасць Максіма Багдановіча стала праўдзівым узорам паэтычнага майстэрства для многіх наступнікаў. Між іншых беларускіх паэтаў у гэтым плане асабліва вылучаецца постаць Наталлі Арсенневай – нашай знакамітай паэткі, чыё жыццё даследчыкі справядліва называюць пяціэтапнай эміграцыяй. Ніхто з айчынных творцаў не зрабіў гэткага плённага ўплыву на яе лірыку як Максім Багдановіч. Пра гэта сведчыць і экзэмпляр дэбютнага зборніка паэткі «Пад сінім небам», дзе на тытульным лісце яе рукою было напісана: «Шаноўнаму Адаму Ягоравічу, бацьку майго улюбёнага паэты».

Страницы