Палітычная сістэма Германіі

Германія па форме праўлення парламенцкая Федэратыўная Рэспубліка. Яна складаецца з 16 часткова незалежных зямель. Дзяржаўная ўлада рэгламентавана канстытуцыяй.

 Кіраўнік дзяржавы-федэральны прэзідэнт. Яго выбірае тэрмінам на 5 гадоў (з магчымасцю аднаразовага перавыбрання) Федэральны сход  (Bundesversammlung), Канстытуцыйны орган, спецыяльна скліканы для гэтай мэты. Прэзідэнт выконвае ў асноўным прадстаўнічыя функцыі (перш за ўсё ў міжнародна-прававой сферы), акрэдытуе і прызначае паслоў, прызначае і звальняе федэральных суддзяў і інш.па выніках парламенцкіх выбараў ён прапануе Бундэстагу кандыдатуру на пасаду федэральнага канцлера і можа распусціць Бундэстаг, калі той не падтрымае заяву канцлера аб даверы. Прэзідэнт уяўляе сабой надпартыйны аб'яднаўчы фактар, які стаіць над паўсядзённай палітычнай барацьбой, але менавіта ён фармулюе палітычныя і грамадскія арыенціры для грамадзян. Рэальнай уладай прэзідэнт Германіі не валодае, выконваючы прадстаўнічыя і цырыманіяльныя функцыі. Прэрагатывай прэзідэнта з'яўляецца права памілавання асуджаных злачынцаў. Нягледзячы на прадстаўніцкі характар функцый федэральнага прэзідэнта, кожная з палітычных партый Германіі лічыць сваім вялікім поспехам, калі ён абраны з яе шэрагаў [3, 5].

Вышэйшая заканадаўчая ўлада належыць федэральнаму парламенту - бундэстагу (Bundestag). Дэпутаты бундэстага выбіраюцца падчас прамога і тайнага галасавання асобамі, якія дасягнулі 18 гадоў, тэрмінам на чатыры гады. Права быць абранай мае асоба, якая з'яўляецца грамадзянінам Германіі не менш года і дасягнула на дзень выбараў паўналецця (18 гадоў).У бундэстага ёсць свой бундэстаг-прэзідэнт [2].

Палова дэпутатаў выбіраецца ў выбарчых акругах па мажарытарнай сістэме шляхам прамога галасавання, іншая палова – па партыйных спісах у кожнай зямлі па прапарцыйнай сістэме. Менавіта другі голас выбаршчыка фарміруе партыйна-палітычную структуру бундэстага, а першы голас толькі займаецца карактыроўкай персанальнаг складу кожнай фракцыі. Абодва спосабу фарміравання парламента арганічна злітыя паміж сабой.

Прынятыя Бундэстагам законапраекты, якія патрабуюць унясення змяненняў у Канстытуцыю ФРГ і датычацца ўзаемаадносін паміж Федэрацыяй і землямі, а таксама якія закранаюць інтарэсы федэральных зямель для ўступлення ў сілу, павінны быць адобраны прадстаўніцтвам федэральных зямель – бундесратом [5].

Бундэсрат складаецца з прадстаўнікоў, прызначаных урадамі зямель з свайго складу. Кожная федэральная зямля размяшчае, у залежнасці ад колькасці насельніцтва, колькасцю галасоў ад трох да шасці [4]. Зямлі з колькасцю насельніцтва да двух мільёнаў чалавек (Брэмен, Гамбург, Саар, Мекленбург -- Пярэдняя Памеранія) маюць у бундэсраце тры галасы, ад двух да шасці мільёнаў чалавек (Берлін, Брандэнбург, Рэйнланд-Пфальц, Саксонія, Саксонія-Анхальт, Шлезвіг-Гальштэйн, Цюрынгія) -- чатыры галасы, ад шасці да сямі мільёнаў чалавек (Гесэн) -- пяць галасоў, звыш сямі мільёнаў чалавек (Баварыя, Бадэн-Вюртэмберг, Ніжняя Саксонія, Паўночны Рэйн-Вестфалія) -- шэсць галасоў. Колькасць галасоў азначае, у першую чаргу, якая колькасць дэлегатаў можа адправіць зямельны ўрад у бундэсрат. Дэлегацыя, як правіла, узначальваецца старшынёй урада зямлі. Галасы адной зямлі могуць падавацца толькі ўзгоднена [3].

Вышэйшым органам выканаўчай улады ў Германіі з'яўляецца федэральны ўрад (Bundesregierung). Узначальвае яго федэральны канцлер (Bundeskanzler). Канцлер выбіраецца на чатырохгадовы тэрмін абсалютнай большасцю бундэстага. У адпаведнасці з Канстытуцыяй ФРГ, канцлер вызначае асноўныя палажэнні палітыкі дзяржавы і нясе за гэта адказнасць, фармуе Кабінет міністраў [5]. У асноўным законе падкрэсліваецца асаблівая роля федэральнага міністра абароны, які надзелены правам выдаваць загады і камандаваць узброенымі сіламі ў мірны час; пры аб'яўленні стану абароны камандаванне ўзброенымі сіламі пераходзіць да федэральнага канцлера.

Аснову дапаможнага апарата Канцлера складаюць 3 ведамствы: служба Федэральнага Канцлера, служба прэсы і інфармацыі федэральнага ўрада, Федэральная разведвальная служба [3].

 Асноўны Закон прадугледжвае прэрагатыўнае права канцлера прымаць асноўныя рашэнні па шэрагу пытанняў унутранай і знешняй палітыкі (Richtlinienkompetenz). Па гэтай прычыне, форму праўлення Германіі часта яшчэ называюць канцлерскай дэмакратыяй [5].

Федэральныя міністры ўзначальваюць адпаведныя міністэрствы: ажыццяўленне палітычных задач; ведамствамі сярэдняга звяна наглядны орган; ведамствамі ніжэйшага звяна-выканаўчыя функцыі. Склад міністраў мае права ажыццяўляць даручаныя яму задачы па сваім меркаванні, але ў рамках закона. І несці за прынятыя рашэнні і іх наступствы поўную адказнасць перад федэральным канцлерам. У выпадку неадпаведнасці кандыдатаў займаемай пасады іх кандыдатуры пераглядаюцца ў персанальным парадку і замяняюцца [1].

Вышэйшай судовай інстанцыяй у ФРГ З'яўляецца Федэральны канстытуцыйны суд. Палова яго членаў выбіраецца Бундэстагам, іншая палова – бундэсратам (па 8 суддзяў). Тэрмін паўнамоцтваў членаў Федэральнага канстытуцыйнага суда – 12 гадоў. Суд дае тлумачэнне Асноўнага закона ФРГ і ажыццяўляе праверку федэральных і зямельных законаў на прадмет іх адпаведнасці Канстытуцыі. Канстытуцыйны суд таксама выносіць прыватныя рашэнні ў выпадку спрэчак паміж землямі або рознагалоссяў паміж зямельнымі і федэральным урадамі. А таксама прымае пастановы, на падставе якіх тая ці іншая палітычная партыя можа быць распушчаная, калі судом устаноўлена, што яна перасьледуе ў сваёй дзейнасці антыдэмакратычныя мэты [1].

Такім чынам, можна падвесці наступны вынік, што Германія мае федэратыўную форму тэрытарыяльнага прылады і ўключае ў свой склад 16 зямель, канстытуцыйны лад якіх павінен адпавядаць асноўным прынцыпам рэспубліканскага, дэмакратычнага і сацыяльнага прававой дзяржавы. Палажэнні асноўнага закона, якія тычацца гэтых прынцыпаў, а таксама, падзелу Федэрацыі на зямлі і прынцыпаў ўдзелу зямель у заканадаўстве, не могуць быць зменены пры унясенні паправак у Асноўны закон.